martes, 7 de noviembre de 2017

Tres sonetos de “Sonetos del Amor Oscuro” de Federico García Lorca traducidos por Angelikí Patera



Noche del amor insomne

Noche arriba los dos con luna llena,
yo me puse a llorar y tú reías.
Tu desdén era un dios, las quejas mías
momentos y palomas en cadena.

Noche abajo los dos. Cristal de pena,
llorabas tú por hondas lejanías.
Mi dolor era un grupo de agonías
sobre tu débil corazón de arena.

La aurora nos unió sobre la cama,
las bocas puestas sobre el chorro helado
de una sangre sin fin que se derrama.

Y el sol entró por el balcón cerrado
 y el coral de la vida abrió su rama
sobre mi corazón amortajado.


Νύχτα του άγρυπνου έρωτα

Νύχτα ψηλά κι εμείς οι δυο μ’ ολόγιομο φεγγάρι,
εγώ να κλαίω βάλθηκα ενώ εσύ γελούσες.
Θεός η καταφρόνια σου και τα παράπονά μου
αλυσωμένες είναι στιγμές μαζί με περιστέρια.

Νύχτα κάτω απ’ τους δυο μας. Κρύσταλλο από λύπη
έκλαιγες κι όλο έκλαιγες βαθειές από αποστάσεις.
Ένα δεμάτι από φριχτές ο πόνος μου αγωνίες
στην από άμμο, αδύναμη καρδιά μου όντας επάνω.

Η ροδαυγή μας έσμιξε τους δυο πάνω στην κλίνη
στον παγωμένο χείμαρρο τα στόματα βαλμένα
ενός αίματος που χύνεται χωρίς κανένα τέλος.

Τρύπωσε ο ήλιος κάποτε απ’ το κλειστό μπαλκόνι
και το κοράλι της ζωής άνοιξε το κλαδί του
επάνω στην καρδούλα μου την σαβανοντυμένη.



==========================================



El poeta pide a su amor que le escriba

Amor de mis entrañas, viva muerte,
en vano espero tu palabra escrita
y pienso, con la flor que se marchita,
que si vivo sin mí quiero perderte.

El aire es inmortal. La piedra inerte
ni conoce la sombra ni la evita.
Corazón interior no necesita
la miel helada que la luna vierte.

Pero yo te sufrí. Rasgué mis venas,
tigre y paloma, sobre tu cintura
 en duelo de mordiscos y azucenas.

Llena pues de palabras mi locura
o déjame vivir en mi serena
noche del alma para siempre oscura.


Ο ποιητής ζητεί από τον έρωτά του να του γράψει

Των σωθικών μου έρωτα, θάνατε ζωντανέ
λόγια γραμμένα από σε μάταια περιμένω
και με το που το λούλουδο πεθαίνει μαραμένο
πως θέλω να σε χάσω σκέπτομαι, αν ζω χωρίς εμέ.

Ο αέρας είναι αθάνατος. Νωθρό είναι το λιθάρι
ούτε γνωρίζει σκιά, ούτε την αποφεύγει.
Μέσα η καρδιά μου αισθάνεται ότι δεν έχει ανάγκη
το παγωμένο ανθόμελο που χύνει το φεγγάρι.

Όμως εγώ σε άντεξα. Τις φλέβες μου έχω σκίσει
περιστερά-τίγρη μαζί  στη μέση σου επάνω
σ’ αγώνα με δαγκωματιές και μυρωδάτους  κρίνους.

Με λόγια λοιπόν γιόμισε την άδεια μου την τρέλλα
ή μέσα στην γαλήνια την νύχτα της ψηχής μου
για πάντα πια στην σκοτεινιά, να ζήσω άφησέ με.


==========================================



Soneto de la dulce queja

Tengo miedo a perder la maravilla
de tus ojos de estatua, y el acento
que de noche me pone en la mejilla
la solitaria rosa de tu aliento.

Tengo pena de ser en esta orilla
tronco sin ramas, y lo que más siento
es no tener la flor, pulpa o arcilla,
para el gusano de mi sufrimiento.

Si tú eres el tesoro oculto mío,
si eres mi cruz y mi dolor mojado,
si soy el perro de tu señorío,

no me dejes perder lo que he ganado
y decora las aguas de tu río
con hojas de mi Otoño enajenado.


Σονέτο του γλυκού παράπονου

Φοβάμαι μήπως και συμβή να χάσω εγώ το θαύμα
των από κάποιο άγαλμα ματιών σου, και τον τόνο
που νύχτα πα’ στο μάγουλο κρυφά μου αποθέλει
το ρόδο τ’ ολομόναχο της εδικής σου ανάσας.

Τόχω καημό νάμαι εγώ σ’ αυτήν εδώ την όχθη
κορμός ξερός χωρίς κλαδιά και για ό,τι πιο λυπάμαι
είναι λουλούδι, άσπρο πηλό ή σάρκα να μην έχω
για το σκουλήκι που βαθειά τα βάσανά μου θρέφει.

Αν ο δικός μου θησαυρός εσύ ΄σαι ο κρυμμένος,
αν ο σταυρός μου είσαι σύ κι ο πόνος μου ο υγρός
κι αν το σκυλί σου είμαι εγώ, του φέουδού σου σώμα,

αυτό που εγώ κέρδισα να χάσω μη μ΄αφήσεις
και στόλισε τα σκοτεινά νερά του ποταμού σου
με του αλλοτριωμένου  μου φθινόπωρου τα φύλλα.

==========================================






Traducción manuscrita de Angelikí Patera 
Actividad del Curso de Literatura del Instituto Cervantes de Atenas

Atenas, 4 de noviembre de 2017

martes, 31 de octubre de 2017

LA TIERRA DE ALVARGONZÁLEZ de Antonio Machado por Angelikí Patera


Una trabajo manuscrito - de los que ya no se hacen, pero realizado en octubre de 2017-  a modo de introducción, sobre el romance "La Tierra de Alvargozález" de Antonio Machado, por Angelikí Patera, alumna del curso de Literatura del Instituto Cervantes de Atenas.




Otros enlaces sobre el texto y el romance: 




Atenas, 31 de octubre de 2017


miércoles, 5 de julio de 2017

Cinco poemas/ Πέντε ποιήματα del poemario TOMA LO SIMPLE POR EL TALLO de Edda Armas

EDDA ARMAS (Caracas, 1955)
(Foto: cortesía de Ricardo Armas)



Tómala por el tallo / y así bésala simple / así desnuda como se presenta // puesto que el alma tiene sus reversos / graves sonidos / que conocen muy pocos” (p. 114). Estos versos los conseguimos en uno de los últimos textos del libro Toma lo simple por el tallo (Caracas: Equinoccio/Universidad Simón Bolívar, 2009), de Edda Armas. La materia del poema, lo mismo que el contenido del libro, abarca un registro de sonidos desiguales venidos de la intimidad y de la cotidianidad de la autora, que se esclarecen en la mirada de la poeta al punto de volverlos música. El libro, por ende, podría llegar a ser el equivalente en papel de una sinfonía, aunque en el caso de Armas sería una forma de sinfonía de lo micro, del detalle, cercana a lo mínimo. No es casual que las partes que conforman la arquitectura del libro hagan referencia al ámbito musical: Andante, Adagio, Vivace, Rondó, Dueto y Fuga. (...) Jairo Rojas.


SALA DE GRILLOS

Llegar hasta lo mínimo
y abrirse paso ser lo pasajero,

lo que se va en el atajo boca de aire

el rumor bajo que se escucha entre la gente

la otra realidad que también oirás
en la sala de grillos

apenas cruzas la línea imaginaria
entre el pensar y el decir.



ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΩΝ ΓΡΥΛΛΩΝ

Να φτάνει έως το ελάχιστο
και να ανοίγει πέρασμα να είναι το περαστικό,

αυτό που φεύγει δια της συντόμευσης ανάσα αέρα
ο χαμηλόφωνος ψίθυρος που ακούγεται ανάμεσα στο κόσμο
η άλλη πραγματικότητα που επίσης θα ακούσεις
στην αίθουσα των γρύλλων

καθώς διασχίζεις τη φανταστική γραμμή
ανάμεσα στη σκέψη και στο λόγο.


==========================================

HOY SÓLO HOY

Hoy te pensé
o fue la aguja del tiempo
que hincó en mí

la voz aguda que regresa
un instante y sigue
siendo morada
si dormimos en ella

hoy es sólo eso
un instante
a la distancia
es sólo esto.

ΣΗΜΕΡΑ ΜΟΝΟ ΣΗΜΕΡΑ

Σήμερα σε σκέφτηκα
ή ήταν η βελόνα του χρόνου
που με κάρφωσε

η διαπεραστική φωνή που επιστρέφει
μια στιγμή και συνεχίζει
να μένει μόνιμα
αν επαναπαυόμαστε μέσα της

σήμερα είναι μόνο αυτό
μια στιγμή
στην απόσταση
είναι μονάχα αυτό.


==========================================


A PASO CON ANTÍLOPES

Viajas. Lo transparente se coloca a
mi lado, se posa en mi hombro.

Lluvia. Del gesto haces agua. Alisas
la mañana en mis cabellos.

Cinta azul. En el aire balanceas el
don, la risa clara del acierto.

Dámela. Tómala. Tirada de dados
sobre la concavidad del cielo.

Uno en el otro, acogidos, al paso
del antílope cruzamos las orillas

en el susto inquieto de sabernos
otras pieles soñando ese deseo.


ΣΤΟΝ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΝΤΙΛΟΠΗΣ

Ταξιδεύεις. Το διάφανο παίρνει θέση
πλάι μου, κουρνιάζει στον ώμο μου.

Βροχή. Από την έκφρασή σου λιώνεις.
Στρώνεις το πρωί στα μαλλιά μου.

Γαλάζια κορδέλα. Ταλαντεύεις το χάρισμα
 στον αέρα, το φωτεινό γέλιο της ευστοχίας.

Δως την μου. Πάρτην. Μια ζαριά
στην κοιλότητα του ουρανού.

Ένας μέσα στον άλλο, προστατευμένοι,στο βηματισμό 
της αντιλόπης διασχίζουμε τις όχθες

με ασίγαστη τρομάρα να νιώθουμε 
άλλα κορμιά που ονειρεύονται τούτο το πόθο.


==========================================


HOY ES MAR
Ahora y no mañana,
ahora y no luego.
 Ricardo Molina

El mar me reconcilia.

Mece la incertidumbre
desde el mirador alto
con la luz del faro
recurrente

La resaca la traíamos
y te vuelve penumbra
sólo una huella
aflicción

A tientas, la neblina
no es como decían
espesa más
a medida que avanzas

El mar es la única promesa
que firme se mantiene

el hoy que aspiras.



ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΘΑΛΑΣΣΑ
Τώρα και όχι αύριο
τώρα και όχι ύστερα
Ρικαρδο Μολινα

Η θάλασσα με συμφιλιώνει

Λικνίζει την αβεβαιότητα
από το αγνάντι ψηλά
με το φως του φάρου
επαναλαμβανόμενο

Το αντιμάμαλο το κουβαλούσαμε
και γίνεσαι μισοσκόταδο
μονάχα ένα ίχνος
στενοχώρια

Ψηλαφητά, η ομίχλη
δεν είναι όπως λέγανε
πυκνώνει περισσότερο
καθώς προχωράς

Η θάλασσα είναι η μοναδική υπόσχεση
που παραμένει σταθερή

το σήμερα που λαχταράς.


==========================================


ESPÍA DE SILENCIOS

Que la marea suba y nos cubra
eso queremos y lo decimos
espías de nuestros silencios
en una mirada que coincide

La barca sujeta intuiciones,

se aferra al borde la mano
y desgrana otro sentir
al que no renunciamos

Dice el viaje desnudarse
y probar ese lado de la sal
aún cuando no volvamos a ser
los mismos de antes

Que venga o no ya no dependerá
del amor y sí de los naufragios
porque el ojo lejano del huracán
acerca o aleja

sin otro infinito más audaz.

ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ ΣΙΩΠΗΣ

Να σηκωθεί η παλίρροια και να μας καλύψει 
αυτό θέλουμε και το λέμε
κατάσκοποι τη σιωπής μας
σε μια ματιά που συμπίπτει.

Η βάρκα συγκρατεί διαισθήσεις,

γαντζώνεται στο πλάι το χέρι
και φανερώνει άλλο αίσθημα
που δεν το απαρνιόμαστε

Το ταξίδι λέει να γδυθούμε
και να δοκιμάσουμε αυτή την πλευρά της αρμύρας 
ακόμη κι αν δεν ξαναγ’ινουμε όπως πριν

Το να’ ρθει ή όχι δεν θα εξαρτηθεί πια
από τον έρωτα αλλά από τα ναυάγια
επειδή το μακρινό μάτι του τυφώνα
πλησιάζει ή απομακρύνεται

χωρίς άλλη απεραντοσύνη πιο θαρραλέα.


==========================================

EDDA ARMAS
Caracas, 1955. Poeta. Editora. Psicóloga social especialista en producción cultural. Autora de 15 poemarios publicados entre 1975 y 2016, algunos: Roto todo silencio con ilustraciones del artista rumano Daniel Medvedov (2016), Sin negativo y estaciones (2012), Corona mar (2011), Toma lo simple por el tallo (2009), Casa y arcángel (NY, 2008), Armadura de piedra (2005), Sable (1994, Premio Municipal de Poesía 1995, Alcaldía de Caracas), En bicicleta (2003, Premio internacional de Poesía XIV Bienal Literaria J.A. Ramos Sucre) y la antología personal Dagas y otras flores en Monte Ávila Editores (2007). Ha representado a su país en Encuentros de poesía en España, México, EEUU, El Salvador, República Dominicana, Perú, Ecuador y Colombia. Desde 2005 facilita talleres de creación poética. Asociada con los artistas visuales Carlos Cruz-Diez y Annella Armas, desde 2015, edita la colección de poesía venezolana Dcir ediciones.

Reseña biográfica de: 


Traducción: Clase de Literatura del Instituto Cervantes de Atenas. 


Vera Asouti, Katerina Apostolaki, Tatiana Basakou, Tina Dougali, Stella Panagopoulou, Afroditi Papatheodorou, Angelikí Patera

Estudio manuscrito de Angelikí Patera sobre Edda Armas y sus poemas 






miércoles, 28 de junio de 2017

Cuatro poemas/ Τέσσερα ποιήματα del poemario TINTA NEGRA de Xánath Caraza



Xánath Caraza es viajera, educadora, narradora y poeta. Enseña en la Universidad de Missouri-Kansas City y da presentaciones en Latinoamérica, Europa y Estados Unidos. Es la Writer-in-Residence de Westchester Community College, Nueva York desde 2016. Caraza es contribuidora invitada, verano de 2017, para el proyecto Dropping Seeds del Centro Studi e Documentazione della Cultura Armena and Venice Art Factory en Venecia, Italia. En 2014 recibió la Beca Nebrija para Creadores del Instituto Franklin, Universidad de Alcalá de Henares en España. Es columnista de La Bloga, Smithsonian Latino Center, Periódico de Poesía, Revista Literaria Monolito y Revista Zona de Ocio. Su poemario Sílabas de viento recibió el 2015 International Book Award de poesía. También recibió Mención de Honor en la categoría de poesía en español para los 2015 International Latino Book Awards. Su poemario Ocelocíhuatl, Conjuro y su colección de relatos Lo que trae la marea han recibido reconocimientos nacionales e internacionales. Sus otros poemarios son Lágrima roja, Le sillabe del vento, Sin preámbulos, Donde la luz es violeta, Tinta negra, Noche de colibríes, Corazón pintado y su segunda colección de relatos, Pulsación, está en proceso. Ha sido traducida al inglés, italiano, griego, portugués, hindi, turco y náhuatl. En 2013 fue nombrada número uno de los diez mejores autores latinos para leer por LatinoStories.com. Caraza es juez desde 2013 para los José Martí Publishing Awards, The National Association of Hispanic Publications (NAHP). Desde 2012 organiza el National Poetry Month (NaPoMo) para la organización literaria Con Tinta.




I.

Llueve en el fosforescente verde matutino
descubro entre la cibernética tinta negra
entre un desconocido norte que es mi sur
palabras entretejidas con miedos
sentimientos disfrazados de distancia
muros metálicos dividen dos países
dos corazones, madres e hijos
Padres y hermanos, pasado y presente
¿Qué nos hace diferentes?
Somos manos que escriben, que trabajan
limpian y guían en la oscuridad más grande
¿Qué es una frontera? Límites creados
culturas forzadas a darse la espalda
llueve en el fosforescente verde matutino
descubro entre la tinta negra de esta
pantalla de luz artificial los hombres
y mujeres sin nombre que apenas
dejan rastro de su existencia en
los desiertos.  Anónimos seres
que nunca serán reclamados
esperan las madres orgullosas a los
hijos e hijas tragados por la flamígera
arena del desierto.  Rojo atardecer llena
mi pantalla y la tinta negra empieza a
sangrar.


I.

Βρέχει στο λαμπερό πράσινο του πρωινού
ανακαλύπτω  ανάμεσα στο μαύρο μελάνι του κυβερνοχώρου
ανάμεσα σ’ έναν άγνωστο βορρά που είναι ο νότος μου
λέξεις υφασμένες με φόβους
αισθήματα μεταμφιεσμένα από απόσταση
μεταλλικοί τοίχοι διαιρούν δυο χώρες
δυο καρδιές, μητέρες και παιδιά
Γονείς και αδέρφια, παρελθόν και παρόν
Τι μας κάνει διαφορετικούς;
Είμαστε χέρια που γράφουν, που εργάζονται 
καθαρίζουν και οδηγούν στο πιο μεγάλο σκοτάδι
Τι είναι τα σύνορα; Όρια φτιαχτά
πολιτισμοί  πειθαναγκασμένοι να γυρίζουν την πλάτη
βρέχει στο λαμπερό πράσινο του πρωινού
ανακαλύπτω ανάμεσα στο μαύρο μελάνι τούτης 
της οθόνης με τεχνητό φως τους άνδρες
και τις γυναίκες χωρίς όνομα που μόλις
αφήνουν ίχνη της ύπαρξης τους
στις ερήμους. Ανώνυμα πλάσματα
που ποτέ δεν θα αναζητηθούν
οι μητέρες περήφανες περιμένουν τους
γιους και τις κόρες που κατάπιε η φλογισμένη
άμμος της ερήμου. Κόκκινο σούρουπο γεμίζει
την οθόνη μου και το μαύρο μελάνι αρχίζει
να ματώνει.

==========================================

IV.
En la distancia húmeda
de esta mercurial mañana
el acechante verde
se acerca a mí, me atrapa
los días fluyen poco a poco
largas horas
y el vacío se instala en
el fracturado espíritu
no hay flamígeros latidos
ni anhelante espera bermeja
las palabras dulces se desvanecen
las redes de acero se han construido
protecciones ante el miedo
¿Qué nos queda?
La creencia de poder estar
la ilusión de construir con otros
los recuerdos que se niegan.


IV.

Στην υγρή απόσταση
αυτής της πρωινής καταχνιάς
το πράσινο που καραδοκεί
πλησιάζει προς εμένα, με αρπάζει
οι μέρες κυλούν λίγο λίγο
τις αργές τους ώρες
και το κενό εγκαθίσταται
στο διαρρηγμένο πνεύμα
δεν υπάρχουν φλογισμένοι χτύποι
μήτε νοσταλγική ρόδινη αναμονή
τα γλυκά λόγια εξαφανίζονται
τα ατσαλένια δίχτυα έχουν χτίσει
προστασίες ενάντια στο φόβο
Τι μας απομένει;
Η πίστη ότι μπορούμε να υπάρχουμε
η λαχτάρα να χτίσουμε με τους άλλους
τις αναμνήσεις που αρνούνται.

==========================================

X.

Frágiles sílabas me envuelven
tus sonidos alcanzan mi piel
cálido aliento y suaves yemas
recorren la superficie del cuerpo
en la distancia, en la oscuridad.
Llamado de águila, soy la anhelada presa
en tus manos las palabras arden
el arco de tus alas se extiende
la brisa de tu fuerte aletear
deshace el tiempo.
A través de tus ojos
descubro el verde que te rodea
selva olmeca que humedece tu canto
líquido sentimiento, eterna voz
pronuncia mi nombre.
Escríbelo con tinta negra.

 X.

Εύθραυστες συλλαβές με τυλίγουν
οι ήχοι σου φτάνουν στο δέρμα μου
ζέστη ανάσα και απαλά ακροδάχτυλα
διατρέχουν την επιφάνεια του κορμιού
στην απόσταση, στο σκοτάδι.

Αητού κάλεσμα, είμαι η ποθητή λεία
στα χέρια σου οι λέξεις ανάβουν
το εύρος των φτερών σου απλώνεται
η αύρα του δυνατού σου φτερουγίσματος
διαλύει τον χρόνο.

Μέσα από τα μάτια σου
ανακαλύπτω το πράσινο που σε κυκλώνει
ζούγκλα των Ολμέκα* που υγραίνει το τραγούδι σου
ρευστό αίσθημα, αιώνια φωνή
προφέρει το όνομα μου.

Γράψτο με μαύρο μελάνι


*Η φυλή των Ολμέκα ανέπτυξε τον πιο σημαντικό Μεξικάνικο προ-κλασικό πολιτισμό από το 1500 π.Χ. ως το 300 μ.Χ.

==========================================

XIV.

Gutural desencanto
abiertas las inocentes manos
en un segundo cortadas
desmembradas del cuerpo
sangrantes manos salvajes
un capítulo se cierra
paredes se refuerzan
y el encierro es total
no hay agua que penetre
los muros de frío acero
mucho menos niebla
dulce música a lo lejos
se estremece en el corazón
las ondas de los cantos
alcanzan los grises átomos
trémulas notas musicales
derretirán el metal.

XIV.


Βαθιά απογοήτευση
τα αθώα χέρια ανοιχτά
σε μια στιγμή κομμένα
αποκομμένα από το κορμί
ματωμένα χέρια ανυπότακτα
ένα κεφάλαιο κλείνει
τοίχοι ενισχύονται
και ο εγκλεισμός ολοκληρωτικός
δεν υπάρχει νερό να διαπερνά
τους τοίχους από κρύο ατσάλι
πόσο μάλλον η ομίχλη
γλυκιά μουσική από κάπου μακριά
πάλλεται στην καρδιά
τα κύματα των τραγουδιών
φτάνουν στα γκρίζα άτομα
τρεμάμενες νότες μουσικές
θα διαλύσουν το μέταλλο.



Traducción: Clase de Literatura del Instituto Cervantes de Atenas. 



Vera Asouti, Katerina Apostolaki, Tatiana Basakou, Tina Dougali, Stella Panagopoulou, Afroditi Papatheodorou, Angelikí Patera

Estudio manuscrito de Angelikí Patera sobre uno de los poemas de Xánath Caraza